Rodzaje płynów hamulcowych w rowerach

Rodzaje płynów hamulcowych

Prawidłowe działanie hamulców rowerowych

Aby zapewnić prawidłowe działanie hamulców hydraulicznych tarczowych w rowerze, konieczne jest użycie odpowiedniego płynu hamulcowego. Gdy naciśniesz dźwignię, płyn w systemie powoduje zetknięcie klocków z tarczą hamulcową i bezpieczne zatrzymanie.

W rowerach stosuje się dwa rodzaje płynów hamulcowych – olej mineralny i płyn DOT.

Niezwykle istotne jest używanie płynu określonego przez producenta hamulców. Niedopełnienie tego wymogu może prowadzić do przedwczesnego uszkodzenia układu hamulcowego.

Jaka jest rola płynu hamulcowego?

Rola płynu hamulcowego jest kluczowa w systemie hamulcowym pojazdu. Gdy naciskasz dźwignię hamulca, tłoczek w dźwigni jest wciskany, co powoduje przepływ płynu przez wąż hydrauliczny do zacisku hamulcowego. To z kolei powoduje wysunięcie tłoczków z ich obudowy (cylindrów). Klocki hamulcowe są przytwierdzone do tłoczków, więc gdy te się poruszają, klocki kontaktują się bezpośrednio z tarczą hamulcową.

Gdy zwalniasz dźwignię, płyn wraca do zbiornika. Płyn musi być odporny na wysokie temperatury i mieć wysoki punkt wrzenia, znacznie przekraczający to, czemu układ hamulcowy jest normalnie poddawany w warunkach normalnego użytkowania.

Dzięki zastosowaniu hydraulicznego, nie ma obaw o rozciąganie linek a hamowanie staje się bardziej niezawodne. Płyn w zbiorniku dźwigni doskonale uzupełnia system w miarę zużywania się klocków hamulcowych, zapewniając spójność i równomierne działanie. Dzięki temu zwiększa się modulacja hamowania oraz kontrola nad siłą wywieraną na koła, co minimalizuje ryzyko blokady kół podczas używania hamulców.

Co to jest olej mineralny?

Wadą oleju mineralnego jest to, że jest nieuregulowany i w rezultacie nie wszystkie oleje mineralne są sobie równe.

Oznacza to, że powinieneś unikać mieszania olejów mineralnych i zazwyczaj będziesz musiał go kupić w lokalnym sklepie rowerowym lub internetowym sklepie rowerowym, w przeciwieństwie do DOT, który jest łatwiej dostępny, biorąc pod uwagę jego zastosowanie w przemyśle motoryzacyjnym.

Jednak fakt, że nie jest to uregulowane, może być postrzegany jako zaleta dla producenta, ponieważ oznacza, że ma on pełną kontrolę nad procesem produkcji płynu hamulcowego.

Dodatkowo, choć olej mineralny nie jest higroskopijny (co oznacza, że nie wchłania wilgoci z powietrza), woda przedostająca się do układu będzie miała tendencję do gromadzenia się na zacisku. Zmniejsza to skuteczność hamowania.

Które marki stosują olej mineralny?

Olej mineralny jest wykorzystywany przez renomowanych producentów takich jak Shimano, Magura i Campagnolo. Nawet marka SRAM, znana z użycia płynu DOT, wprowadziła na rynek model DB8 oparty na oleju mineralnym.

Każda z tych marek oferuje swój własny rodzaj oleju mineralnego, który jest kompatybilny ze swoimi hamulcami.

Shimano używa swojego specjalnego oleju mineralnego, który jest fioletowy lub czerwony. Ważne jest, aby używać tylko oleju Shimano, ponieważ użycie innego rodzaju oleju nie tylko unieważni gwarancję, ale także może uszkodzić uszczelki w systemie.

Magura natomiast stosuje swoją własną odmianę oleju mineralnego o nazwie „Royal Blood”, który ma niebieski kolor.

Campagnolo pierwotnie korzystało z oleju mineralnego Magura Royal Blood (oznaczonego jako Campagnolo) w swoich grupach osprzętu szosowego. Jednak na nowszych hamulcach hydraulicznych Ekar wprowadzili swój własny czerwony olej mineralny. Campagnolo stosuje ten płyn we wszystkich swoich hamulcach hydraulicznych tarczowych.

Warto pamiętać, że choć olej Campagnolo jest kompatybilny z Magura Royal Blood, jeśli zamierzasz go używać, dobrze przepłucz cały czerwony płyn z systemu.

Olej mineralny SRAM. Zamiast tradycyjnego płynu DOT, marka SRAM wprowadza rewolucyjny DB8 z olejem mineralnym. Ten hamulec jest doskonałą alternatywą dla modelu Code, szczególnie dedykowanego do zjazdówek. Choć nie oferuje takiej samej mocy, jak jego poprzednik, zmiana płynu na olej mineralny zapewniła wyjątkową trwałość i niezawodność.

Co to jest płyn DOT?

Czym jest płyn DOT? Płyn DOT to inny główny rodzaj płynu hamulcowego. W przeciwieństwie do oleju mineralnego, jest on regulowany i stosowany w przemyśle motoryzacyjnym. Nazwa pochodzi od „Department of Transport” (Departament Transportu). Zazwyczaj występują cztery rodzaje płynu DOT w kolejności punktu wrzenia – DOT 3, DOT 4, DOT 5 i DOT 5.1.

Płyn DOT 5 nie jest używany w hamulcach rowerowych, ponieważ jest oparty na silikonie, podczas gdy inne płyny są oparte na glikolu. Użycie płynu DOT 5 spowodowałoby napęcznienie uszczelek.

Większość marek stosuje płyn DOT 4 lub DOT 5.1 ze względu na ich wyższe punkty wrzenia, przy czym 5.1 jest szczytem możliwości.

Niestety, płyn DOT jest higroskopijny, co oznacza, że absorbuje wodę, w przeciwieństwie do oleju mineralnego. W miarę upływu czasu jego temperatura wrzenia obniża się, gdy więcej wilgoci dostaje się do systemu. To z kolei prowadzi do pogorszenia wydajności hamulców, zmniejszonej siły hamowania i możliwości wystąpienia efektu tzw. „fade” w hamulcach.

Dlatego ważne jest regularne odpowietrzanie hamulców co najmniej raz w roku, aby zapobiec tym problemom. Minimalna temperatura wrzenia płynu DOT 5.1 wynosi 270 stopni Celsjusza na sucho i 190 stopni Celsjusza na mokro (czyli gdy do systemu dostanie się pewna ilość wody).

Chociaż ma zdolność do przepuszczania wilgoci, nie gromadzi się ona w jednym miejscu, lecz jest równomiernie rozprowadzana po całym płynie. Dzięki temu utrzymuje on wysoką wydajność nawet w przypadku długotrwałego nagrzewania się układu hamulcowego, na przykład podczas zjazdów. Płyn DOT jest również odporny na spadek wydajności spowodowany wilgocią, co czyni go idealnym wyborem dla osób mieszkających w bardziej wilgotnych warunkach

Warto jednak pamiętać, że płyn DOT jest substancją korodującą i może uszkodzić powierzchnię lakieru. Dlatego podczas wymiany lub odpowietrzania układu hamulcowego zaleca się noszenie odpowiednich rękawic i okularów ochronnych oraz natychmiastowe usunięcie ewentualnych rozlanych kropel płynu za pomocą izopropanolu.

Pamiętaj również, że choć ryzyko utraty skuteczności hamowania z powodu wilgoci w płynie DOT jest niewielkie, warto regularnie sprawdzać stan i ewentualnie wymieniać płyn hamulcowy, aby zapewnić bezpieczeństwo podczas jazdy.

Które marki stosują płyn DOT?

1. SRAM: SRAM stosuje płyn DOT 5.1 do swoich hamulców. Można również używać płynu DOT 4, który ma niższy punkt wrzenia.

2. Hope: Hamulce marki Hope również korzystają z płynu DOT 5.1.

Dodatkowo, płyn DOT jest stosowany przez producenta hamulców after-market – Hayes oraz w niektórych hamulcach marki Formula.

Mieszanie, przechowywanie, wymiana

Nie, nigdy nie powinieneś mieszać płynów hamulcowych, ponieważ spowoduje to degradację uszczelek i prowadzi do przedwczesnej awarii hamulców. Jeśli nie jesteś pewien, jaki płyn stosować w swoich hamulcach, zazwyczaj będzie to napisane gdzieś na dźwigni lub zacisku. Alternatywnie, możesz skonsultować się z producentem lub lokalnym sklepem rowerowym.

Jeśli chodzi o przechowywanie płynu hamulcowego, olej mineralny można przechowywać na półce przez czas nieokreślony, nawet jeśli opakowanie zostało otwarte, a wydajność hamowania nie będzie zmniejszona podczas użycia. Płyn DOT natomiast przyciąga wilgoć zaraz po otwarciu butelki. Warto rozważyć zakup mniejszych ilości, takich jak 100 ml, które wystarczą na dwie do trzech wymian. Firma SRAM utrzymuje, że okres przydatności do użycia wynosi zazwyczaj do jednego roku.

Płyny hamulcowe są niezwykle ważne dla bezpieczeństwa. Ale jak często powinno się je wymieniać? Zazwyczaj zaleca się przeprowadzenie płukania układu hamulcowego raz w roku lub gdy dźwignia hamulca staje się miękka. Systemy hamulcowe mogą nabrać wilgoci, wody i zanieczyszczeń, a bez płukania nie można stwierdzić, czy płyn zmienił kolor. Jeśli podczas płukania zauważysz zmianę koloru płynu, zamknij strzykawkę, wymień płyn i powtórz proces aż do momentu, gdy w strzykawce lub pojemniku na odpływ nie będzie już widoczny zmieniony kolor płynu. Pamiętaj, że musisz używać specjalnych zestawów do płukania dla konkretnego rodzaju płynu i nie należy mieszać różnych rodzajów płynów w tym samym zestawie. Dbaj o swoje hamulce i ciesz się bezpieczną jazdą!

Have a bike day

Używamy ciasteczek, dzięki którym wszystko działa jak należy!